کلینیک زخم لوگو

عفونت بخیه

گاهی اوقات قسمتی از بدن زخم شده و نیاز به بخیه دارد. بخیه زدن کار چندان دشواری نیست اما مانند هر نوع زخمی، روی بخیه یا اطراف آن ممکن است عفونت ایجاد شود؛ اما آیا تا به حال درباره‌ی عفونت بخیه چیزی خوانده‌اید یا شنیده‌اید؟در این مقاله با ما همراه باشید تا باهم درباره‌ي بخیه، عفونت بخیه، علل عفونت بخیه و درمان آن بیشتر بدانیم.
اینفوگرافیک عفونت بخیه: قرمزی منتشر، درد رو به افزایش، ترشح بدبو/چرکی، تب و تورم اطراف زخم
دکتر بابک ثابت جراح کیست مویی با لیزر جراح معتمد کلینیک
شماره نظام پزشکی: ۸۸۳۵۳
معاینه، ارزیابی عمق مجرا و جراحی سرپایی

درمان تخصصی کیست مویی توسط دکتر بابک ثابت

متخصص جراحی عمومی و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

فرایند معاینه و عمل کیست مویی (سینوس پیلونیدال) در این مرکز مستقیماً تحت نظارت جراحی انجام می‌گیرد که علاوه بر سوابق درخشان دانشگاهی، دارای پژوهش علمی پیرامون چشم‌انداز روش‌های نوین جراحی لیزری کیست مویی در ژورنال بین‌المللی BMC Surgery است. تنظیم دقیق طول‌موج فیبر نوری متناسب با وسعت بافت درگیر، باعث تخلیه کامل چرک و جوش خوردن دیواره‌های کانال مویی با حداقل آسیب به بافت سالم و به صفر رسیدن احتمال عود ضایعه می‌شود.

پژوهشگر متدهای لیزری صاحب مقاله در ژورنال BMC Surgery
جراحی سرپایی و بدون بخیه ترخیص در کمتر از ۲ ساعت با بی‌حسی

بخیه چیست؟

بخیه‌، لبه‌های زخم را به هم پیوند می‌دهد تا آن را ترمیم کند و خونریزی را متوقف کند. با این حال، گاهی اوقات ممکن است عفونی شود. به‌عبارت‌دیگر شما می‌توانید مانند کوک‌هایی که در لباس‌هایتان می‌زنید، به بخیه‌ روی پوست خود فکر کنید. نخی که چیزها را به هم متصل می‌کند. بخیه‌ها از مواد مختلفی مانند نایلون یا ابریشم ساخته می‌شوند. برخی بخیه‌ها که برای دهان استفاده می‌شوند خودبه‌خود حل می‌شوند اما بقیه باید بعداً کشیده شوند.

بخیه زدن مهم است زیرا احتمال خونریزی یا عفونت بیشتر شما را کاهش می‌دهد. آن همچنین باعث می‌شود تا تنها جای کمرنگی از زخم روی پوستتان ایجاد شود.

علائم عفونت بخیه چیست؟

اگر عفونت بخیه داشته باشید، ممکن است علائم زیر را تجربه کنید:

  • گرما در محل بخیه یا اطراف آن
  • تجمع خون یا چرک در بخیه‌ها که ممکن است بوی بدی داشته باشد
  • تورم غدد لنفاوی
  • قرمزی یا تورم در اطراف بخیه‌ها
  • تب
  • افزایش درد یا حساسیت در محل زخم

علل عفونت بخیه چیست؟

پوست ما به‌طور طبیعی یک سد در برابر عفونت ایجاد می‌کند. ورود میکروب‌ها به بدن از طریق پوست دست نخورده و زخم نشده بسیار سخت است؛ اما هنگامی‌که پوست بریده می‌شود، این موضوع تغییر می‌کند، زیرا زخم مسیری مستقیم را برای ورود میکروب‌ها به داخل بدن فراهم می‌کند. پس از آن بدن شما بیشتر مستعد ابتلا به عفونت ناشی از میکروب‌هایی می‌شود که به‌طور طبیعی روی پوست شما یا در محیط اطراف وجود دارند.

ازجمله علل عفونت بخیه ایجاد آن‌ها، آغل توسط باکتری‌ها است. انواع رایج باکتری‌هایی که می‌توانند زخم‌ها را آلوده کنند عبارت‌اند: از گونه‌های استرپتوکوک، استافیلوکوک و سودوموناس.

عوامل دیگری نیز وجود دارند که می‌توانند ازجمله علل عفونت بخیه در شما شوند؛ به‌عنوان مثال: اگر:

  • زخم قبل از زدن بخیه به‌درستی تمیزنشده باشد.
  • اقدامات احتیاطی بهداشتی مناسب قبل از عمل جراحی انجام‌نشده باشد.
  • شی‌ای که باعث زخم شده حاوی میکروب بوده باشد.
  • زخمتان عمیق یا دندانه‌دار باشد.
  • شما یک عمل جراحی داشته باشید که بیش از دو ساعت طول بکشد.
  • یک بزرگسال مسن باشید.
  • دچار اضافه‌وزن باشید.
  • به دلیل شرایطی مانند شیمی‌درمانی، HIV/AIDS یا پیوند عضو، سیستم ایمنی ضعیفی داشته باشید.
  • مبتلابه دیابت باشید.
  • سیگاری باشید.

تمام موارد بالا احتمال عفونت بخیه را چند برابر می‌کند و ازجمله علل عفونت بخیه می‌باشد.

عوارض عفونت بخیه چیست؟

عفونت بخیه ممکن است منجر به موارد زیر شود:

۱. فاشی‌ای نکروزان

شایع‌ترین علت فاشیای نکروزان، باکتری استرپتوکوک گروه A است. اگرچه این عفونت باکتریایی جدی است، اما نادر است.

علائم اولیه عبارت‌اند از:

  • تب
  • درد شدید
  • پوست قرمز، متورم و گرم در ناحیه آسیب‌دیده

اگر پزشکان به‌موقع آن را درمان نکنند، علائم بعدی عبارت‌اند از:

  • سرگیجه
  • خستگی
  • حالت تهوع
  • اسهال
  • چرک
  • زخم، لکه‌های سیاه یا تاول روی پوست فرد

درمان شامل آنتی‌بیوتیک و جراحی است. اگر آنتی‌بیوتیک‌ها به تمام نواحی عفونت نرسند، جراح ممکن است مجبور به انجام عملی برای برداشتن پوست مرده شود.

۲. سپسیس

سپسیس یکی دیگر از عوارض عفونت زخم است و زمانی اتفاق می‌افتد که بدن واکنش شدیدی به عفونت نشان می‌دهد.

علائم عبارت‌اند از:

  • افزایش ضربان قلب
  • تب
  • لرز
  • سرگیجه
  • درد شدید
  • تنگی نفس

درمان شامل مصرف آنتی‌بیوتیک و درمان ناحیه عفونی است.

چرا بخیه عفونت می کند؟
علائم و تشخیص عفونت بخیه

درمان عفونت بخیه چگونه است؟

اگر که هرکدام از علائم عفونت بخیه را تجربه کردید، باید برای درمان عفونت بخیه خود فوراً به پزشکتان مراجعه کنید زیرا بدون درمان، عفونت بخیه شما احتمال دارد به سایر قسمت‌های پوست یا بدن شما سرایت کند و عوارضی مانند تشکیل آبسه، سلولیت یا حتی سپسیس ایجاد کند.

پزشک شما ممکن است برای درمان عفونت بخیه‌ شما، از عفونت بخیه‌ و ترشحات ناشی از آن نمونه‌ای بگیرد. او ممکن است از این نمونه برای کمک به شناسایی باکتری‌هایی که پیش‌تر در علل عفونت بخیه از آن‌ها یادکردیم، استفاده کند.

هنگامی‌که عفونت باکتریایی تأیید شود، پزشک می‌تواند برای ادامه درمان عفونت بخیه، آزمایش حساسیت آنتی‌بیوتیکی را انجام دهد تا مشخص کند کدام آنتی‌بیوتیک برای درمان عفونت بخیه مؤثرتر است.

در صورت مشکوک شدن به عفونت قارچی، می‌توان از سایر آزمایش‌ها و روش‌های کشت استفاده کرد.

برای درمان عفونت بخیه، پزشکتان این موضوع را در نظر می‌گیرد که محل عفونت شما کوچک یا موضعی باشد، ممکن است کرم آنتی‌بیوتیکی را برای استفاده روی محل تجویز کند؛ اما اگر عفونت جدی‌تر باشد یا ناحیه بزرگ‌تری را تحت تأثیر قرار داده‌ باشد، پزشک می‌تواند آنتی‌بیوتیک خوراکی تجویز کند. پزشکان از اطلاعاتی که از آزمایش حساسیت آنتی‌بیوتیکی دریافت می‌کنند برای تعیین اینکه کدام آنتی‌بیوتیک برای درمان عفونت بهترین است استفاده می‌کنند.

یک عفونت بخیه بسیار شدید ممکن است نیاز به آنتی‌بیوتیک داخل وریدی (IV) یا برداشتن بافت مرده یا در حال مرگ از طریق جراحی داشته باشد.

پیشگیری از عفونت بخیه در منزل

شما می‌توانید با پیروی از دستورالعمل‌های زیر به جلوگیری از عفونت بخیه خود کمک کنید:

ابتدا بدانید که بهترین راه برای جلوگیری از عفونت بخیه این است که آن را تمیز و خشک نگه‌دارید و در زمانی که زخم در حال بهبود است از لمس بی‌مورد آن خودداری کنید.

نکاتی برای مراقبت از بخیه

بعد از اینکه بخیه‌ها را زدید، پزشک یا پرستار باید دستورالعمل‌هایی را در مورد نحوه مراقبت از آن‌ها به شما بدهند و به شما بگویند که چه زمانی برای کشیدن آن‌ها برگردید. این پروسه احتمالاً چند روز و کمتر از ۲ هفته طول بکشد. این بستگی به این دارد که زخم شما چقدر عمیق بوده، کجای بدن شما ایجاد شده و نوع بخیه‌هایی که زده‌اید چیست.

اگر هیچ‌یک از دستورالعمل‌هایی که به شما داده شده را متوجه نشدید، حتماً با پزشک خود تماس بگیرید.

روز اول: ۲۴ ساعت اول پس از بخیه زدن توسط پزشک، ناحیه زخم خود را خشک نگه‌دارید. با این کار احتمال عفونت بخیه را تا حد قابل‌توجهی کاهش می‌دهید.

دستورالعمل‌های پزشک خود را در مورد زمان شروع تمیز کردن ناحیه و نحوه انجام آن دنبال کنید. معمولاً قبل از تمیز کردن باید حداقل یک روز صبر کنید.

روز‌های بعد: باید کثیفی و پوسته ایجاد شده در اطراف بخیه‌ها را بشویید. این کار احتمال ایجاد جای زخم را کاهش می‌دهد. در صورت ترشح مایع شفاف و زرد رنگ، ممکن است لازم باشد روی آن بانداژ قرار دهید.

پس از شستن زخم، حتماً محل موردنظر را با یک دستمال تمیز و نرم خشک‌کنید.

در ادامه چند نکته دیگر در مورد مراقبت از بخیه وجود دارد:

  • در مقابل میل به خراشیدن بخیه مقاومت کنید. ممکن است باعث باز شدن بخیه شوید.
  • تا زمان بیرون کشیدن بخیه‌ها شنا نکنید چون با خیس شدن محل زخم، احتمال عفونت بخیه بالا می‌رود و می‌تواند خودش از علل عفونت بخیه بشود.
  • از فعالیت‌های شدید خودداری کنید. ورزش‌های برخوردی می‌تواند به بخیه‌های شما فشار وارد کند و باعث پارگی آن‌ها شود. از پزشک خود بپرسید که چه زمانی می‌توانید به فعالیت‌های بدنی عادی خود بازگردید.
  • کودک خود را از مکان‌های کثیف دور نگه دارید. این می‌تواند زخم را کثیف کند و باعث عفونت بخیه شود.

نتیجه گیری

اکثر موارد عفونت بخیه را می‌توان با موفقیت با آنتی‌بیوتیک‌های موضعی یا خوراکی بدون هیچ اثر طولانی‌مدت درمان کرد. اگر متوجه شدید که بخیه‌های شما قرمز، متورم، دردناک‌تر شده یا چرک یا خون از آن ترشح می‌شود، به پزشک مراجعه کنید. در صورت دریافت نکردن درمان، عفونت بخیه می‌تواند جدی شود و عوارضی ایجاد کند که برخی از آن‌ها ممکن است تهدیدکننده زندگی باشند.

سوالات متداول

آیا کمی قرمزی اطراف بخیه طبیعی است؟
مقداری قرمزی خفیف در روزهای اول می‌تواند طبیعی باشد، اما اگر قرمزی گسترده‌تر شود یا همراه با درد، گرما یا ترشح باشد، ممکن است نشانه عفونت باشد و باید بررسی شود.

ترشح از بخیه همیشه نشانه عفونت است؟
خیر، گاهی ممکن است مقدار کمی مایع شفاف یا زرد روشن از زخم خارج شود. اما ترشح بدبو، چرکی یا همراه با افزایش درد و تورم می‌تواند نشانه عفونت باشد.

آیا لمس کردن بخیه می‌تواند باعث عفونت شود؟
بله، لمس مکرر زخم با دست‌های آلوده می‌تواند میکروب‌ها را به محل بخیه منتقل کند. به همین دلیل بهتر است از دستکاری زخم خودداری شود و قبل از تماس با آن دست‌ها شسته شوند.

آیا خارش اطراف بخیه طبیعی است؟
در برخی موارد خارش خفیف می‌تواند بخشی از روند ترمیم پوست باشد. با این حال خاراندن بخیه ممکن است باعث باز شدن زخم یا افزایش خطر عفونت شود.

چه افرادی بیشتر در معرض عفونت بخیه هستند؟
افراد مبتلا به دیابت، کسانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، افراد سیگاری یا کسانی که جراحی طولانی‌مدت داشته‌اند ممکن است بیشتر در معرض این مشکل قرار بگیرند.

آیا خیس شدن بخیه می‌تواند مشکل ایجاد کند؟
در ساعات اولیه پس از بخیه زدن معمولاً باید زخم خشک نگه داشته شود. خیس شدن زخم یا قرار گرفتن در آب مانند استخر یا شنا می‌تواند احتمال عفونت را افزایش دهد.

اگر عفونت بخیه درمان نشود چه اتفاقی می‌افتد؟
در صورت بی‌توجهی، عفونت می‌تواند به بافت‌های اطراف گسترش پیدا کند و مشکلات جدی‌تری ایجاد کند. به همین دلیل در صورت مشاهده علائم غیرطبیعی باید سریعاً به پزشک مراجعه کرد.

آیا همه عفونت‌های بخیه نیاز به آنتی‌بیوتیک دارند؟
خیر، نوع درمان به شدت عفونت بستگی دارد. در موارد خفیف ممکن است داروی موضعی تجویز شود، اما در عفونت‌های گسترده‌تر ممکن است نیاز به آنتی‌بیوتیک خوراکی یا درمان‌های دیگر باشد.

دکتر بابک ثابت متخصص جراحی عمومی و ناظر علمی
ارزیابی و تایید علمی محتوا دارای تاییدیه بالینی

این مقاله منطبق بر جدیدترین دستورالعمل‌های بالینی جراحی‌های کم‌تهاجمی نشیمنگاه تدوین شده و توسط دکتر بابک ثابت (متخصص جراحی عمومی، دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و عضو تیم درمان کلینیک زخم نور با شماره نظام پزشکی ۸۸۳۵۳) مورد بازبینی و تایید علمی قرار گرفته است.