پماد رکتول و پمادهای بی‌حس‌کننده مقعدی (مانند لیدوکائین) می‌توانند در عرض ۵ تا ۱۵ دقیقه، سوزش، تیر کشیدن و درد شدید مقعد بعد از دفع مدفوع را آرام کنند. این داروها با بی‌حس کردن موضعی عصب‌ها و جمع‌کردن رگ‌های متورم، شرایط اضطراری بیمار را مهار می‌نمایند. همراه کردن این پمادها با قرص‌های مسکن ساده (مثل ناپروکسن) به آرام شدن سریع‌تر التهاب کمک می‌کند.
احساس سوزش شدید شبیه به بریدگی با تیغ یا تیر کشیدن مقعد پس از دفع مدفوع، فرد را کلافه و مضطرب می‌کند. در این لحظه بیمار فقط به دنبال مسکنی است که خیلی سریع درد را متوقف کند. انتخاب داروی نامناسب می‌تواند پوست را زخم‌تر کرده یا سوزش را بدتر کند.
پماد رکتول چیست و چطور درد و ورم را آرام می‌کند؟
پماد رکتول یک داروی کاملاً گیاهی است که از عصاره خالص گیاهی به نام «مورد» ساخته شده است. برخلاف شایعات و برخی مطالب اشتباه اینترنت، در پماد رکتول از کورتون یا مواد شیمیایی بی‌حسی استفاده نشده است.
رکتول چطور به شما کمک می‌کند؟
- جمع کردن رگ‌های پف‌کرده: گیاه مورد خاصیت قابض دارد؛ یعنی رگ‌های ورم‌کرده و برجسته مقعد را منقبض و کوچک می‌کند تا حس سنگینی و ورم کمتر شود.
- مهار سوزش و خارش: ترشحات تحریک‌کننده اطراف سوراخ مقعد را خنثی کرده و خارش آزاردهنده را برطرف می‌سازد.
- ضدعفونی کردن زخم: باکتری‌های مدفوع اجازه نمی‌دهند زخم‌های شقاق (ترک مقعد) خوب شوند؛ رکتول موضع را تمیز نگه می‌دارد تا زخم عفونت نکند.
یک نکته بسیار مهم: بعد از مالیدن رکتول، احساس سوزش خفیف در ۱ تا ۲ دقیقه اول کاملاً طبیعی است؛ اسانس گیاهی مورد این واکنش اولیه را ایجاد می‌کند و چند دقیقه بعد، جای خود را به حس خنکی و راحتی می‌دهد.
طریقه مصرف پماد رکتول با اپلیکاتور
اگر توده و برآمدگی بیرون مقعد است، مالیدن لایه نازکی از پماد روی پوست کافی است؛ اما اگر درد عمیق است یا داخل مقعد می‌سوزد، باید از لوله‌های باریک داخل جعبه (اپلیکاتور) استفاده کنید:
| مرحله | کار لازم | روش انجام به زبان ساده |
|---|---|---|
| ۱. شستشو | تمیز کردن موضع | بعد از دفع مدفوع، مقعد را با آب ولرم ملایم بشویید و با باد خنک یا ملایم سشوار یا یک حوله کاملاً لطیف، آرام خشک کنید (دستمال کاغذی زبر نکشید). |
| ۲. آماده کردن اپلیکاتور | اتصال لوله به پماد | یکی از لوله‌های داخل جعبه را درآورید، درب تیوپ پماد را باز کنید و لوله را روی دهانه آن بپیچانید. |
| ۳. پر کردن دارو | اندازه مناسب دارو | تیوپ پماد را آرام فشار دهید تا پیستون اپلیکاتور عقب برود و حدود ۲ تا ۳ بند انگشت از ژل داخل محفظه شفاف کشیده شود. |
| ۴. ورود آسان و بدون درد | سر دادن لوله به داخل | نوک لوله را با کمی پماد چرب کنید. به پهلوی چپ دراز بکشید و زانوی راست خود را به سمت شکم جمع کنید. لوله را با ملایمت و بدون فشار وارد دهانه مقعد کرده و انتهای آن را فشار دهید تا دارو خالی شود. |
| ۵. دفعات استفاده | تعداد دفعات در روز | در ۳ روز اول که درد شدید است، روزی ۲ بار (صبح و شب) استفاده کنید. بعد از فروکش کردن درد، تا یک هفته فقط شبی یک بار قبل از خواب مصرف شود. |
مقایسه قوی‌ترین پمادها و شیاف‌های مقعدی
هر پمادی برای هر دردی مناسب نیست؛ با توجه به جدول زیر داروی مناسب حالت خود را بشناسید:
| نام پماد / دارو | ماده اصلی | سرعت اثر | مناسب برای چه مشکلی؟ | هشدار و محدودیت مصرف |
|---|---|---|---|---|
| پماد رکتول | عصاره گیاه مورد (طبیعی) | ۱۰ تا ۱۵ دقیقه | بواسیر، ورم رگ‌ها، سوزش و خارش نشیمنگاه | در ۲ دقیقه اول ممکن است کمی بسوزاند. |
| پماد لیدوکائین اچ | بی‌حس‌کننده + کورتون ضدالتهاب | ۳ تا ۵ دقیقه | دردهای خنجری و ناگهانی هنگام دفع | بیش از ۷ روز مصرف نشود (پوست مقعد را نازک و زخم می‌کند). |
| ژل زایلوژل | بی‌حس‌کننده پایه آب | ۲ تا ۳ دقیقه | چرب و بی‌حس کردن دهانه مقعد دقیقاً قبل از دفع | اثر آن بسیار کوتاه‌مدت است (کمتر از ۱ ساعت). |
| پماد دیلتیازم ۲٪ | داروی شل‌کننده عضله | ظرف چند روز اثر می‌کند | زخم شقاق (ترک مقعد) با اسپاسم شدید دهانه | نباید داخل روده برود؛ فقط به اندازه یک نخود روی لبه زده شود. |
| پماد نیتروگلیسیرین | گشادکننده عروق | ۱۵ تا ۳۰ دقیقه | شل کردن تنگی مقعد در زخم‌های شقاق | باعث سردردهای ضربان‌دار و گیجی شدید می‌شود. |
| شیاف دیکلوفناک (۵۰ یا ۱۰۰) | ضددرد و ضدالتهاب قوی | ۱۵ تا ۳۰ دقیقه | تیر کشیدن‌های ضربان‌دار و دردهای کوبنده شبانه | اگر خونریزی گوارشی یا زخم فعال دارید مصرف نکنید. |
برای آرام کردن درد چه قرص‌هایی می‌توان خورد؟
اگر شدت درد به قدری است که اجازه نشستن یا راه رفتن نمی‌دهد، قرص‌های ضددرد زیر می‌توانند التهاب را کنترل کنند:
- قرص ناپروکسن (۲۵۰ یا ۵۰۰ میلی‌گرم): مصرف یک عدد بعد از غذا (هر ۱۲ ساعت) اثر بسیار خوبی در خواباندن التهاب زیر پوست دارد.
- کپسول سلکوکسیب (۲۰۰ میلی‌گرم): یک داروی ضددرد قوی که درد و ورم بواسیر را سریع کاهش می‌دهد و معمولاً معده را کمتر اذیت می‌کند.
- استامینوفن ساده (بدون کدئین): اگر هنگام دفع متوجه خونریزی و قطره‌های خون شدید، استامینوفن ساده مصرف کنید تا مشکلی در انعقاد خون ایجاد نشود.
یک هشدار بسیار جدی: هرگز برای درد مقعد از مسکن‌های کدئین‌دار (مثل استامینوفن کدئین) یا ترامادول استفاده نکنید! مواد مخدر حرکات روده را کند کرده و یبوست را به شدت سنگین می‌کنند؛ در نتیجه نوبت بعدی دفع، مدفوع سفت‌تر شده و مقعد را مجدداً پاره می‌کند.
آیا پماد رکتول بواسیر و زخم شقاق را ریشه‌ای درمان می‌کند؟
پاسخ صریح: خیر. پمادها و شیاف‌ها تنها مسکن‌های موقتی هستند؛ یعنی درد، ورم و سوزش را موقتاً خاموش می‌کنند تا بتوانید کارهای روزمره خود را انجام دهید.
- در بواسیر: وقتی رگ مقعد گشاد شده و حالت بالشتک بیرون‌زده پیدا کرده، هیچ پمادی نمی‌تواند رگ پاره‌شده یا کش‌آمده را سر جای اول برگرداند.
- در شقاق کهنه: وقتی زخم تبدیل به شیار عمیق شده و گوشت اضافه آورده، پماد قدرت ترمیم لایه‌های عمیق بافت را ندارد.
اگر علائم شما مدام بعد از قطع پماد برمی‌گردد، درمان قطعی نیازمند رفع ریشه عارضه است. امروزه روش استاندارد جهانی، استفاده از تکنیک سرپایی لیزر هموروئید است که بدون نیاز به بیهوشی، بدون برش تیغ جراحی و در یک جلسه ۲۰ دقیقه‌ای، رگ‌ها و ضایعات دردناک را برای همیشه برطرف می‌کند.